close
تبلیغات در اینترنت
اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

  جان ديويي فيلسوف و مربي بزرگ آمريكايي، در سال 1859 ميلادي در برلينگتون آمريكا، چشم به جهان گشود. شغل پدرش كشاورزي بود كه پس از مدتي آن را رها كرده و به خواربار فروشي روي آورد. ديويي كه فوق‌العاده كمرو و كم‌حرف توصيف شده است، در آغاز جواني و دوره دبيرستان و سال‌هاي نخست دانشگاه،…

اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

  جان ديويي فيلسوف و مربي بزرگ آمريكايي، در سال 1859 ميلادي در برلينگتون آمريكا، چشم به جهان گشود. شغل پدرش كشاورزي بود كه پس از مدتي آن را رها كرده و به خواربار فروشي روي آورد. ديويي كه فوق‌العاده كمرو و كم‌حرف توصيف شده است، در آغاز جواني و دوره دبيرستان و سال‌هاي نخست دانشگاه،…

اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

  جان ديويي فيلسوف و مربي بزرگ آمريكايي، در سال 1859 ميلادي در برلينگتون آمريكا، چشم به جهان گشود. شغل پدرش كشاورزي بود كه پس از مدتي آن را رها كرده و به خواربار فروشي روي آورد. ديويي كه فوق‌العاده كمرو و كم‌حرف توصيف شده است، در آغاز جواني و دوره دبيرستان و سال‌هاي نخست دانشگاه،…

اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

روانشناسی نسل آینده

اصول تعلیم وتربیت,دیویی,دکتر هوشیار,اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها,
جملات ناب:
موضوعات
آرشیو مطالب
برچسب ها :

اصول تعلیم وتربیت

,

دیویی

,

دکتر هوشیار

,

اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

,
اصول تعلیم وتربیت از دیدگاه دیویی ودکتر هوشیار و مقایسه آنها

روانشناسی نسل آینده

 

جان ديويي فيلسوف و مربي بزرگ آمريكايي، در سال 1859 ميلادي در برلينگتون آمريكا، چشم به جهان گشود. شغل پدرش كشاورزي بود كه پس از مدتي آن را رها كرده و به خواربار فروشي روي آورد.

ديويي كه فوق‌العاده كمرو و كم‌حرف توصيف شده است، در آغاز جواني و دوره دبيرستان و سال‌هاي نخست دانشگاه، هوشمندي و استعداد قوي از خود نشان نداد، به گونه‌اي كه هنگام تحصيل در دبيرستان، چنان در حد متوسط مي‌نمود، كه احتمال داده نمي‌شد بتواند براي تحصيلات عاليرتبه وارد دانشگاه شود، به هر حال به دانشگاه راه يافت، سال‌هاي آخر تحصيل در دانشگاه، نقطه عطفي در افكار وي بود ونشانه‌هاي خلاقيت فكري و فعاليت فلسفي ازوي بروز كرد.‌وي از شارحان و مفسران بزرگ پراگماتيسم (اصالت عمل) آمريكايي است و دامنه تاليفات وي، از نظر موضوعات گوناگوني كه بدان‌ها انديشيده و به نگارش پرداخته، گسترده و متنوع است.

ديويي در تفكر و فلسفه آمريكايي و نيز در تحولات مهم آموزش و پرورش در قرن بيستم، داراي نقش برجسته‌اي بوده است و بسياري از كتابهاي وي به زبانهاي مختلف ترجمه و چاپ شده است. ديويي عاقبت در سال 1902 بعد از 93 سال عمر طولاني و پُربار كه حاصل تفكرات فراوان وي بود درآمريكا ديده از جهان فرو بست.هدف تعليم و تربيت‌از ديدگاه ديويي، هدف تعليم و تربيت، <جامعه دموكراتيكاست و در تعريف آن مي‌گويد: جامعه دموكراتيك، جامعه‌اي است كه از پيدايش اختلافات و تبعيضات طبقاتي، قومي و نژادي جلوگيري مي‌كند. وي مي‌گويدتعليم و تربيت عبارت است از: بازسازي و سامان‌دهي تجربه كه بر معني‌دار شدن و عمق آن مي‌افزايد و توانايي هدايت جريان تجربه را توسعه مي‌بخشد. ديوئي در كتاب دموكراسي و تعليم و تربيت، چهار ويژگي تعليم و تربيت را ذكر مي‌كند:

الف-تعليم و تربيت ضرورت زندگي است: ديويي تعليم و تربيت را به عمدي و غيرعمدي تقسيم كرده است، اساس آموزش و پرورش را ارتباط و انتقال فرهنگي و اجتماعي مي‌داند زيرا بدون آموزش و پرورش عمدي و غيرعمدي زندگي ميسر نيست.

ب- تعليم و تربيت به مثابه كنش اجتماعي: محيط اجتماعي نقش مهم‌ تربيتي دارد و فراگيري كودك امري انتزاعي و مجرد از مناسبات و روابط اجتماعي و محيط نيست، بلكه در متن همين مناسبات مطالب فراواني را فرا مي‌گيرد.

ج- تعليم و تربيت به مثابه راهنمايي: به اعتقاد ديويي انگيزه‌ها و كوشش‌هاي مشخص نوآموز را بايد كنترل و هدايت كرد و نقش راستين تعليم وتربيت همين است.

د- تعليم و تربيت به مثابه رشدديويي در اين مورد بر اين نكته تاكيد تام مي‌ورزد كه تعليم و تربيت به رشد رساندن است و رشد عميق زندگي است. تا زندگي هست، تعليم و تربيت هم است. با توجه به آنچه گذشت مي‌توان گفت تعليم و تربيت متربي عبارت است از:

فرآيندي اصيل - نه فقط مقدماتي - ميان مربي و مترّبي، ناشي از ضرورت زندگي اجتماعي و مبتني بر رغبت‌هاي دروني و فعلي دانش‌آموز و متربي به منظور بازسازي تجربه براي رشد و دموكراسي اجتماعي. 


برنامه آموزش‌ديويي معتقد است كه در آموزش دوره‌هاي مختلف تحصيلي بايد به امور حسي و عيني تاكيد شود و فعاليت و تجربه فرد، محور برنامه‌ها باشد. به جاي كُلي‌گويي و بيان مطالب به صورت ذهني بايد مطالب را به صورت ابزاري انجام دهند تا قابليت درك شاگردان افزايش يابد.

ديويي معتقد است در برنامه تربيت، بايد ذهن و فرآيند يادگيري مدنظر قرار گيرد و اين فرآيند چيزي جز فعاليت دانش‌آموز و تلاش براي تطبيق با محيط زيست نيست. بدين ترتيب ارزش اساسي ذهن را در خاصيت تاثير عملي آن در تطبيق با محيط مي‌داند. به نظر ديويي در برنامه تربيت بايد به تجربه و تفكر اهميت داده شود.

به نظر ديويي صرف انباشتن اطلاعات بي‌روح و بي‌معني در ذهن، يادگيري و فهم واقعي نيست. ديويي معتقد است در برنامه تربيتي بايد مراحلي رعايت گردند كه عبارتند از:

استمرار و پيوستگي مفاهيم با يكديگر، رابطه متقابل يادگيرنده و ياددهنده، كنترل اجتماعي و رعايت آن در برنامه درسي. ديويي معتقد است كه بايدجديدترين روشها را متناسب با زمان در برنامه درسي منظور كرد تا شاگرد متناسب با تكنولوژي نوين پيشرفت كند. از نظر ديويي برنامه درسي مطلوب بايد با علاقه و استعداد و نياز كودك تناسب و هماهنگي داشته باشد.

تمامي تغييرات و تحولات جديد بايد درآن منظور شده باشد و در مجموع ديويي با اكثر رشته‌ها و دروس كه جنبه‌ي عملي و كاربردي داشته باشد موافق است. ديوئي همچنين حرفه‌آموزي را كه عملي و كاربردي است و همچنين تربيت بدني را كه باز درسي است عملي تاكيد مي‌كند.روش آموزش‌ديويي معتقد است كه روش آموزش بايد عملي باشد تا يادگيري را تعميق بخشد مثلاً‌ در آموزش حجم‌هاي هندسي، معتقد است كه بايد به طور عملي و در طبيعت به دنبال نمونه‌هاي آنها بگرديم نه اينكه با يكسري مفاهيم نظري مطلب را انتقال دهيم.

ديويي تاكيد مي‌كند كه روش آموزشي بايد با محتوا هماهنگ باشد تا بتواند يادگيري را ايجاد نمايد.ديويي روش‌هاي فعال در تعليم و تربيت را مدنظر قرار مي‌دهد و مي‌گويد كه روش فعال بايد فهميدن، اختراع كردن، بازسازي كردن،‌ حرفه‌آموزي، كارها و فعاليت‌هاي عملي را گسترش دهد.

ديويي با روش‌هاي سنتي مانند سخنراني و حفظ كردن مخالف است و مي‌گويد كه اين روشها معايب فراواني دارند. ديويي يكي از روش‌هايي را كه تاكيد دارد روش كارگروهي و همكاري معلم و شاگردان با هم و يا شاگردان با يكديگر است؛ زيرا اين روشها مي‌توانند، شخصيت عقلي فراگيران را شكوفا سازند و مستلزم ارتباط محيط زندگي جمعي دانش‌آموزان است.

ديويي معتقد است با روش‌هاي گروهي، كودكان با محيط، با همسالان و با بزرگسالان تعامل پيدا مي‌كنند و مي‌توانند در رفع نيازهاي يكديگر سهيم باشند.‌معلّم و تربيت اواز نظر ديويي معلم نقش راهنما و همكار شاگردان را برعهده دارد. ديويي اعتقاد دارد كه معلم نبايد نقش داناي محض كه مي‌خواهد دانش خودرا منتقل كند، داشته باشد بلكه بايد دانش‌آموزان را از راه فعاليت، تحقيق و پرورش به تفكر وادارد.

مربي به عنوان زنده نگاه دارنده تفكر و يادگيري در ذهن دانش‌آموز است. اوست كه به ايجاد موقعيت‌ها و ساختن شرايط فعاليت، كار و تلاش دانش‌آموزان اقدام مي‌كند و شرايط تجربه مفيد را فراهم مي‌سازد، همواره درصدد است تا فعاليتي‌ نو براي شاگرد با توجه به علاقه و رغبتش فراهم كند.

از نظر ديويي بايد همواره يك ارتباط متقابلي ميان دو ركن ياددهنده و يادگيرنده يا همان معلم و دانش‌آموز وجود داشته باشد. آنان بايد به تبادل تجربه بپردازند و هر دو در حال يادگيري باشند، هر دو يكديگر را راهنمايي و هدايت كنند نه اينكه يكي مجبور به اطاعت و ديگري دستوردهنده باشد. در اين ارتباط متقابل، تعادل ايجاد مي‌شود، مساله به وجود مي‌آيد و تفكر منطقي مي‌گردد.

ديويي بر تربيت معلمان تاكيد دارد و معتقد است كه براي تغيير و اصلاح تعليم و تربيت بايد معلم را آماده ساخت و او را تربيت كرد و بر آموزش مداوم معلم تاكيد داشت و او را به عنوان يك ركن مهم در تربيت مؤثر و مفيد تشخيص داد و در تربيت او كوشيد.

اگر در تربيت معلّم، دقت كافي به عمل آيد و براي تربيت وي از روش‌هاي فعال استفاده گردد و ايجاد يك ارتباط دو طرفه ميان معلم و جامعه فراهم شود در اين صورت معلم تربيت مي‌شود كه قدرت درك و فهم بالايي براي برخورد با دانش‌آموزان و حل مشكلات آنان را خواهد داشت.براي تحقق اين هدف بايد معلم با فرهنگ عمومي آشنا باشد و آن را به خوبي بشناسد، نسبت به دانش‌آموز بينش قوي و درك عميق داشته باشد، در اين صورت است كه تجربه و تفكر توام مي‌گردد و معلمي چندبُعدي تربيت مي‌شود.‌

 

دانش‌آموز و تربيت اوديوئي، معتقد است كه دانش‌آموز نياز به علاقه و رغبت دارد، بنابراين بايد نسبت به اين دو ركن پايه‌اي و اساسي اهميت قائل بود. دانش‌آموز بايد طوري تربيت شود كه خود عامل باشد نه اينكه عمل شخص ديگري را تحمل كند. ديويي اعتقاد دارد كه تعليم و تربيت بايد براساس تواناييها و ظرفيت دانش‌آموزان صورت گيرد. منظور ديويي از توجه به تفاوت‌هاي فردي دانش‌آموزان، امتياز قائل شدن براي برخي و يا محروم كردن عده‌ي ديگري نيست بلكه منظور آن است كه با هر فرد متناسب با ظرفيت و استعدادش برخورد شود.

ديويي مي‌گويد:

برنامه، روش و مطالب درسي بايد مطابق تفاوت‌هاي كودكان با بزرگسالان تنظيم شود يعني بايد موارد درسي آن گونه باشد كه موجب رشد تجارب، ساختار ذهني و افزايش اطلاعات و تجارب دانش‌آموز شود.ديوئي به فعاليت دانش‌آموز براي يادگيري تاكيد مي‌كند و معتقد است كه شاگرد بايد خود به پژوهش براي حل مساله بپردازد و از تحميل مطالب خودداري كند بنابراين بايد براي تحقق اين هدف از روش‌هاي فعال تدريس كه شاگرد را به عمل و فعاليت وامي‌دارد استفاده كرد يعني بايد تدريس را با تجارب شاگردان توام كرد و ارتباط مستقيم ميان اين دو برقرار نمود.

ديويي در ارتباط با دانش‌آموز و تربيت او بيان مي‌دارد كه بايد بين دانش‌آموزان با يكديگر و بين دانش‌آموزان و معلّم، همكاري و ارتباط متقابل وجود داشته باشد. وي به روشهاي فعال و مدرسه فعال اشاره مي‌كند كه در اين گونه روش‌ها و مدارس ارتباط و همكاري دو سويه ميان ياددهنده و يادگيرنده برقرار است، همواره كارها به صورت گروهي انجام مي‌گيرد. از طرفي ديويي اعتقاد دارد كه پژوهش عقلي كودك نوعي ساختن اجتماعي است كه علاوه بر همكاري ميان كودكان، همكاري ميان آنان و بزرگسالان را نيز شامل مي‌شود.

 

اصول تعليم وتربيت با توجه به نظريات و دیدگاه دیویی:

1)اصل ادامه یا پیوستگی: هرتجربه به نحوی از تجربیات قبلی تاثیر می گذارد و به نحوی بر تجربیات بعدی اثر می گذارد.پس مربي بايد تجربياتي براي طفل تعيين كند كه در ابتدا متناسب با سن او باشد و مرتبط با تجربيات گذشته او باشد.

2)اصل تاثیر متقابل: به این معنا که برای تربیت کودک هم باید عوامل بیرونی توجه شود وهم به انگیزه ها واستعدادها. زیرا از تاثیر متقابل این دو فرد به یک تجربه میرسد.

3)اصل مربوط به کنترل اجتماعی:افراد در مراحل مختلف حيات خود تحت كنترل اجتماعي قرار دارند از بازي بچه ها در دوران كودكي گرفته تا كار كردن يك فرد بزرگسال.  این اصل اشاره به این دارد که اعمال فرد به وسیله تمام یا کل موقعیتی که در آن فعالیت دارد کنترل می شود.وباید در مدرسه زندگی اجتماعی را به کودکان آموزش داد.

4)اصل مربوط به آزادی:به نظر ديويي آزادي به دو صورت است :1آزادي خارجي و وضعي  2آزادي دروني. آزادي خارجي كه به معناي آزادي انتخاب در نوع لباس يا طرزنشستن در كلاس درس.و آزادي دروني مانند آزادي دز  فكر و هدف و تمايلات.این اصل اشاره به این دارد که باید به کودک منتهای آزادی را داد تا در کلاس درس آنگونه که است خود را بشناسد که این هم سبب شناخت بهتر معلم از دانش آموز است وهم موجب یادگیری فعال کودک می شود.

5)اصل مربوط به هدف:با توجه به این اصل نباید اهداف آموزشی را از بیرون انتخاب کرد وبر کودک تحمیل کرد بلکه باید در تعیین اهداف آموزشی از آنهانیز کمک گرفت.زيرا در اين صورت چون اهداف را خود تعيين كرده اند نسبت به آن تمايل و اشتياق دارند و در نتيجه براي رسيدن به آن تلاش ميكنند.

6)اصل مرتبط بودن برنامه مدارس با اوضاع اجتماعی:مطابق این اصل باید برنامه مدارس و تعلیمات آن مطابق با نیاز و اهداف جامعه باشد.از اين جهت كه آموزشگاه وسيله  اي براي رسيدن به اهداف جامعه است پس بايد اهداف مدرسه نيز مطابق با نياز جامعه باشد.

7)اصل تلفیق یادگیری با تجربه:به این دلیل که باید دوران تربیت کودک باید همراه با لذت واشتیاق باشد باید تعالیم را با تجربه همراه کرد.اگر كودكان را بخواهيم با يك سري اطلاعات خشك و بي روح آموزش دهيم در اين صورت از تحصيل خسته و نااميد ميشوند.

8)اصل تربیت اجتماعی کودک:به طور كلي لازم است كودكان را به صورت اجتماعي تربيت كنيم تا از اين طريق آنها تعاون و همكاري . پذيرش انتقاد را ياد بگيرند.

9)اصل  توجه به آموزش کودک به عنوان دوره ای از زندگی وی:مدرسه به عنوان یک موسسه اجتماعی است وقسمت مهمی از زندگی فرد را تشکیل می دهد نبایدونباید کودکی را به عنوان مقدمه بزرگی در نظرگرفت.

10) در نظر گرفتن آموزش و پرورش به عنوان جریانی متغیر که تا پایان عمر انسان ادامه دارد.

11) اصل آزاد گذاشتن کودک در کسب تجربیات و عادات:اساس مکتب دیویی بر این اصل استوار است که باید به کودک منتهای آزادی را داد تا خود امور متفاوت را تجربه کند.

اصول از دیدگاه دكتر هوشیار:

قبل از بيان اصول از ديدگاه دكتر هوشيار اين نكته قابل ذكر است وي اين اصول را با توجه به ديدگاههاي كرشن اشتاير اتخاذ كرده است. ونيز اين اصول دو به دو در مقابل هم قرار ميگيرند كه زمان استفاده از هر مورد را بايد مربي تشخيص دهد.

1)اصل فعالیت به قید آن :اين اصل اشاره به اين دارد كه هر لحظه اموري مورد علاقه طفل است كه بايد به وي اجازه داد تا به آن بپردازد تا امور مختلف را تجربه كند اين اصل با نظريه تربيت طبيعي شبيه است .


2)اصل کمال:با توجه به اين كه اهداف مدرسه و جامعه و كمال طفل از راه آزاد گذاشتن طفل كه هر كاري بخواهد انجام دهد نيست توجه به آینده کودک وهدایت وی به طرف کمال مورد تاكيد قرار گرفته است.
 
3)اصل حریت:هر طفلي ميل به كارهايي دارد كه ميخواهد آنها را انجام دهد مثل بريدن چوب يا پاره كردن پارچه و...آزادي طفل براي انجام اين كارها منشا اصل حريت است.
4)اصل سندیت:از نظر هوشيار كودك از راه بريدن چوب يا دوچرخه سواري و... قادر به موفقيت در امتحانات  واخذ مدرك نيست بلكه در اين مورد بايد برنامه مدارس را سند ومعتبر قرار داد از ايتن جهت كه تمرينات مدرسه اي كه سنديت و اعتبار دارند براي تقويت نيروهاي جسماني و نفساني وايجاد عادات پسنديده لازم هستند .

5)اصل تفرد:هر فردی حق دارد برای زندگی خود اقدام کندوطرحی با توجه به امیال و جهت سیر طبیعی احتیاجات خویش تهیه نماید و در اجرای تمایلات شخصی خویش بکوشد.پس بايد مربي اين اختيار را به عهده متربي بگذارد .


6)اصل اجتماع: دولت و ملت شرع و عرف و... وظايف و اهدافي دارند كه ازشخص وانتظار اطاعت دارند و از اين جهت نيز بايد طفل تابع اجتماع  باشد كه اين سبب پرورش كيفيات اجتماعي در طفل ميشود.

همانطور كه در مقدمه نيز  ذكر شد اين اصول در مقابل هم قرار ميگيرند مثل فعاليت هاي آني كودك و در مقابل آن توجه به كمال و آينده وي كه در اينجا مربي با توجه به مطالعاتي كه درباره ي روان و طبيعت طفل و فرهنگ جامعه ي وي داشته است بايد زمان مناسب هر اصل را مشخص كند.

مقایسه دیدگاه دیویی و دکتر هوشیار :

1)   هردو این گندرها اعتقاد دارند که باید به کودک آزادی داد تا خود امور متفاوت را تجربه کند. با این تفاوت که دیویی برای این آزادی محدوده ای مشخص نمیکند و حتی معتقد است که نباید حال کودک فدای آینده او شود. اما دکتر هوشیار براي اين آزادي مرزي را تعيين ميكند يعني كودك تا زماني ميتواند آزاد باشد كه كمال وآينده ي وي در خطر نباشدو حتي  معتقد است در صورت لزوم باید حال کودک فدای آینده او شود.

2) شباهت دیگر دیدگاه این دو گندر در این است که هردو آنها معتقدند که باید در آموزشگاه ها مقوله های اجتماعی زندگی را آموزش دهند اما دیویی در تاکید بر این اصل آنقدر پیش می رود که حتی ارزشیابی های فردی را نیز مورد نقد قرار می دهد بر خلاف دكتر هوشيار که برای اصل اجتماع نیز محدوده ای مشخص می کند و در مقابل آن اصل تفرد را مورد توجه قرار می دهد.

 

 

 

تهيه كننده:علی پورهمت مرکید

نظرات

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی